Η επικονδυλίτιδα αλλιώς γνωστή και ως Tennis elbow ή Golfer’s elbow είναι μια επώδυνη κατάσταση η οποία επηρεάζει τους τένοντες της άρθρωσης του αγκώνα. Παρότι συμβατικές μέθοδοι όπως ξεκούραση, φαρμακευτική αγωγή, φυσικοθεραπεία αρκετός κόσμος αναζητα ανακούφιση σε εναλλακτικές μεθόδους. Ως ιατρός που εξειδικευομαι στον πόνο και την αντιμετώπιση του έχω δεί απο πρώτο χέρι την αποτελεσματικότητα του βελονισμού στην διαχείρηση της επικονδυλίτιδας και την ανακούφιση από την πόνο και την δυσφορία. 

Η επικονδυλίτιδα εμφανίζεται ως αποτέλεσμα των επαναλαμβανόμενων κινήσεων και υπέρχρησης των μυών του πήχη οδηγώντας σε φλεγμονή και μικρορήξεις των τενόντων οι οποίοι εφάπτονται στα οστά. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πόνο, ευαισθησία, μειωμένη μυική ισχύ συμπτώματα τα οποία επηρεάζουν πολύ τον ασθενή στην εργασία και την καθημερινότητα του. 

Πως συμβάλει όμως ο βελονισμός στην επικονδυλίτιδα ? 

• Αναλγητικά: Ο βελονισμός ενεργοποιεί την έκκριση ενδορφινών των φυσικών παυσίπονων ουσιών      του ανθρώπινου οργανισμού βοηθώντας έτσι στην άμεση αναλγησία την οποία προκαλεί η επικονδυλίτιδα. 
• Βελτίωση κυκλοφορίας του αίματος: Τοποθετώντας βελόνες σε συγκεκριμένες περιοχές αυξάνεται η αιματική κυκλοφορία με αποτέλεσμα την καλύτερη οξυγόνωση της πάσχουσας περιοχής και την επιδιόρθωση των τραυματισμένων ιστών. Η βελτίωση της αιματικής κυκλοφορίας συμβάλει επίσης στην ταχύτερη απομάκρυνση των τοξινών, μείωση του οιδήματος και της φλεγμονής. 
• Μυική χαλάρωση: Στην επικονδυλίτιδα συχνά έχουμε έντονο μυικό σπασμό και τάση τα οποία περιορίζουν την κίνηση και προκαλούν πόνο. Ο βελονισμός βοηθάει στην μυική χαλάρωση ούτως ώστε να μειωθεί η τάση στην τραυματισμένη περιοχή και να βελτιωθεί το εύρος κίνησης. 
• Νευροτροποποίηση: Ο βελονισμός επηρεάζει το νευρικό σύστημα τροποποιώντας την αντίληψη του εγκεφάλου ως προς τα επώδυνα ερεθίσματα μειώνοντας την υπερευαισθησία στην πάσχουσα περιοχή. Χρησιμοποιώντας τόσο τοπικά όσο και απομακρυσμένα σημεία – περιοχές βελονισμού ρυθμίζουμε τα επώδυνα κύματα και επαναφέρουμε την ισορροπία στον οργανισμό. 
• Ολιστική αντιμετώπιση: Σε αντίθεση με τις κλασικές ιατρικές μεθόδους αντιμετώπισης των συμπτωμάτων ο βελονισμός αποσκοπεί στο να αντιμετωπίσει τις υποβόσκουσες καταστάσεις οι οποίες οδηγούν στην επικονδυλίτιδα. Σκεπτόμενοι την το ιστορικό και τον τρόπο ζωής του ασθενούς μπορούμε να στήσουμε ένα πρωτόκολλο βελονισμού το οποίο θα βελτιώσει την υγεία του συνολικά. 

Οι ασθενείς με τενοντίτιδες είναι ένα από τα συχνότερα περιστατικά στο ιατρείο βελονισμού και είναι αυτά τα οποία βλέπουν θεαματική βελτίωση στο κομμάτι του πόνου και της κινητικότητας. Ένα από τα συχνότερα επαγγέλματα στα οποία εμφανίζεται αυτό το πρόβλημα είναι της κομμώτριας-κομμωτή καθώς οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις με τα εργαλεία τους (πιστολάκι, χτένα, βούρτσα, ψαλίδι) για πολλές ώρες της ημέρας επιβαρύνουν ιδιαίτερα τους τένοντες του πήχη οι οποίοι καταφύονται στον βραχίονα. 

Συμπερασματικά λοιπόν η επικονδυλίτιδα αποτελεί μια εξουθενωτική κατάσταση η οποία καταβάλει αρκετά τον ασθενή καθιστώντας τον ανίκανο να εργαστεί εξαιτίας του πόνου και του περιορισμού του εύρους των κινήσεων. Εδώ έρχεται ο βελονισμός ο οποίος δίχως την χορήγηση κάποιας φαρμακευτικής αγωγής με μια ολιστική προσέγγιση του προβλήματος σε πολυ σύντομο χρονικό διάστημα βοηθάει τον ασθενή να ξεπεράσει το πρόβλημα που τον ταλαιπωρεί. Αν πάσχετε από κάποιας μορφής τενοντίτιδα σκεφθείτε σοβαρά την φυσική μέθοδο του βελονισμού και θα τον αγαπήσετε. 

Έχουν καταγράφει δεκάδες αιτίες οι οποίες προκαλούν να προκαλέσουν οσφυαλγία με συνηθέστερες τις εξής : Κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου, Εκφύλιση δίσκου, Στένωση μεσοσπονδύλιου διαστήματος, Σπονδυλολίσθηση, Σπονδυλόλυση, Σκολίωση, Κάταγμα, Ρευματοειδή αρθρίτιδα, Σπονδυλοαρθρίτιδα, Ψωριασική αρθρίτιδα, Καρκίνος, Άγχος – Στρες, Κατάθλιψη, Αντανακλαστικός πόνος.

Ο ρόλος του ιατρού είναι να εξετάσει προσεκτικά τον ασθενή ούτως ώστε να εντοπίσει τα ακριβή αιτία τα οποία προκάλεσαν την κατάσταση στον ασθενή και να τον καθοδηγήσει με σαφείς οδηγίες χρησιμοποιώντας διάφορους τρόπους (φαρμακευτικούς και μη) στην ύφεση των συμπτωμάτων και εάν είναι δυνατόν στην πλήρη ίαση.

Οι τρόποι αντιμετώπισης του προβλήματος έχουν άμεσο συσχετισμό με την αιτία που προκάλεσε το πρόβλημα. Στους φαρμακευτικούς τρόπους αντιμετώπισης έχουμε τα “απλά” παυσίπονα και αντιφλεγμονώδη από το στόμα κατόπιν τις ενδομυϊκές ενέσεις , την επισκληρίδειο αναλγησία και τις παρασπονδυλικές εγχύσεις φαρμακευτικών ουσιών. Επίσης σημαντική βοήθεια παρέχει η φυσικοθεραπεία και ο βελονισμός . Δεν πρέπει να παραβλέπουμε σε καμμία περίπτωση την εξαιρετικά θετική επίδραση της άσκησης σε πρόληψη αλλά και θεραπεία. Η διάκριση της οσφυαλγίας (όπως στα περισσότερα επώδυνα σύνδρομα) μπορεί να γίνει σε χρόνια και οξεία για αυτό και είναι σημαντική η πρόληψη. Όσο ταχύτερα αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα τόσο λιγότερες είναι οι πιθανότητες να γίνει χρόνιο και να το “κουβαλάμε” εφ´όρου ζωής.

Μελέτη δημοσιευμένη το 2020 στο European Journal of Integrative Medicine.

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1876382020314050

Εμφανίζεται συχνά λόγω «κακής» στάσης σώματος σε επαγγέλματα όπως οδοντίατροι, κομμωτές/τριες, αισθητικούς άκρων, επαγγελματίες με καθημερινή πολύωρη χρήση η/υ, με αναλογία 2/1 γυναίκα/άνδρας.  Οι ασθενείς στην πλειοψηφία τους έχουν τα trigger point για αρκετό διάστημα πριν πάρουν την απόφαση να απευθυνθούν σε κάποιον επαγγελματία υγείας γεγονός το οποίο καθιστά την αντιμετώπιση του προβλήματος δυσκολότερη.

Στα προαναφερθέντα επαγγέλματα παρατηρείται η υπέρχρηση μιας η και περισσοτέρων μυϊκών ομάδων η οποία σε συνδυασμό με την λανθασμένη στάση σώματος  οδηγεί στην συστολή και βράχυνση του μυός (πιάσιμο) την εμφάνιση των πυροδοτικών σημείων (trigger point) με τελικό αποτέλεσμα τον πόνο. Στους προδιαθεσικούς παράγοντες συγκαταλέγονται ο υποθυρεοειδισμός, υπογλυκαιμία, ψυχολογικές διαταραχές, διαταραχές ύπνου, ρευματοειδείς παθήσεις και άλλες ορμονικές παθήσεις-καταστάσεις (εμμηνόπαυση, δυσμηνόρροια) όπως επίσης άτομα με διατροφικές ελλείψεις (B1, B6, B12 και φολικό οξύ).

Ο «κλασσικός» ασθενής με trigger points θα αναφέρει πόνο συνήθως στις εξής περιοχές : Κεφάλι, αυχένας, ώμος, μέση (οσφυϊκή περιοχή) . Θα έχει πόνο τοπικά ο οποίος όμως δίνει αντανάκλαση σε άλλα σημεία του πάσχοντος μυ. Πιθανόν να έχει παρατηρήσει περιορισμό του εύρους της κίνησης όπως επίσης και συμπτώματα παραισθησίας (μούδιασμα, καρφίτσες, ηλεκτρικό ρεύμα), μυϊκή αδυναμία με δυσκαμψία.

Στα πλαίσια της θεραπευτικής αντιμετώπισης του ασθενούς πρέπει ο ιατρός να δει ταυτόχρονα με τα συμπτώματα και τις αιτίες οι οποίες προκαλούν στον κάθε ασθενή το πρόβλημα. Πρέπει να του δοθούν κατάλληλες οδηγίες ούτως ώστε να γίνουν οι απαραίτητες αλλαγές στην καθημερινότητα του και να σταματήσει η εμφάνιση και δημιουργία νέων trigger point. Μια μέθοδος αντιμετώπισης και «λύσης» των trigger points είναι το Dry Needling (μέθοδος ξηράς βελόνας). Ο θεράπων ιατρός τοποθετεί την βελόνα στον πάσχοντα μυ όπου προκαλείται με μηχανικό τρόπο εκπόλωση των μυϊκών ινών προκαλώντας μια σύσπαση τοπικά (νωτιαίο αντανακλαστικό) Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την τοπική χαλάρωση απενεργοποίηση του trigger point, αποκατάσταση του φυσιολογικού μήκους του μυός,  της τριχοειδικής κυκλοφορίας και της οξυγόνωσης του. Παρόμοιο αποτέλεσμα ,έχουν δείξει μελέτες, επιτυγχάνεται μέσω της έγχυσης τοπικά φαρμακευτικών ουσιών.

Ο πόνος μπορεί να εμφανιστεί με 7 (ναι 7!!!) διαφορετικά χαρακτηριστικά:

1. Voodoo Doll, ένας έντονος διαξιφιστικός πόνος τον οποίο αισθανόμαστε να μας διαπερνά
2. Υπεραλγησία , πόνος πολύ πιο έντονος σε σύγκριση με το ερέθισμα
3. Αλλοδυνία, πόνος σε ερέθισμα το οποίο υπό φυσιολογικές συνθήκες είναι ανώδυνο π.χ. χάδι, άγγιγμα
4. Παραισθησία, αίσθημα μουδιάσματος, πινέζες, καρφίτσες, γαργάλημα
5. Randomly roving pain, πόνος ο οποίος «μετακομίζει» από ένα ευαίσθητο σημείο του σώματος σε άλλο.
6. Sparkler Burns, αίσθημα νυγμού καρφίτσας το οποίο αν ο ασθενής το ξύσει προκαλεί αλλοδυνία.
7. Rattled nerves, πόνος σε όλο το σώμα συνοδευόμενος από ναυτία, ζάλη και άγχος.

Χαρακτηριστικά του συνδρόμου επίσης είναι η χρόνια κόπωση, διαταραχή ύπνου, ευερέθιστο έντερο, ενδιάμεση κυστίτιδα, παραισθησίες, κεφαλαλγίες, κατάθλιψη, άγχος, έκπτωση της μνήμης.

Την ινομυαλγία μπορούμε να την χαρακτηρίσουμε ως εξής:

• Πρωτοπαθή όπου απουσιάζουν κλινικοεργαστηριακά χαρακτηριστικά άλλων ρευματικών η μη νόσων
• Δευτεροπαθή όταν ο ασθενής έχει κάποιο ρευματικό νόσημα (Σ. Sjogren, Σ.Ε.Λ. , οστεοαρθρίτιδα, Hashimoto) , Σ.Δ.
• Μετατραυματική η οποία εμφανίζεται κατόπιν κάποιας ιστικής βλάβης.

Πως γίνεται η διάγνωση:

Ο ασθενής εξετάζεται από τον ιατρό απαντώντας σε ορισμένες ερωτήσεις – κλειδιά οι οποίες αφορούν τα εξής:

• Εντόπιση του πόνου
• Έναρξη των συμπτωμάτων
• Widespread pain index (WPI) και symptom severity scale (SSS) ειδικά διαγνωστικά ερωτηματολόγια
• Αξιολόγηση ταυτόχρονης ύπαρξης άλλων καταστάσεων

Δεν εκδηλώνουν όλοι οι ασθενείς την ινομυαλγία με τον ίδιο τρόπο – συμπτώματα. Υπάρχουν υποκατηγορίες βασισμένες στον αριθμό των tender points, ποιότητα ύπνου και το κατώφλι κρύου – πόνου (το σημείο όπου η αίσθηση του κρύου μεταπίπτει σε αίσθηση κρύο μαζί με πόνο). Η πρόγνωση της πάθησης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την   κατηγορία στην οποία εμπίπτει ο ασθενής. Η νόσος επίσης είναι συχνότερη στους ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη και αυτοάνοσα νοσήματα σε σύγκριση με τον υπόλοιπο πληθυσμό. 

Η αντιμετώπιση της πάθησης μέσω του βελονισμού είναι πολυπαραγοντική λοιπόν διότι καθώς ανέφερα μπορεί να  συνυπάρχει μαζί με κάποια άλλη κατάσταση η νόσο και πρέπει να αντιμετωπιστούν ταυτόχρονα. Δεν υπάρχει ιδανική θεραπεία η διαχείρηση της πάθησης είναι βάση της συμπτωματολογίας και απαιτεί έναν συνδυασμό φαρμακευτικής αγωγής και άλλων χειρισμών (άσκηση, ηλεκτροβελονισμός, ενημέρωση, υπνοθεραπεία, ψυχολογική στήριξη, συμπεριφορική εκπαίδευση). Η διάγνωση πρέπει να γίνει το συντομότερο δυνατό διότι είναι πιο εύκολο να αντιμετωπιστεί η νόσος στην αρχή της.

Τι θα αντιμετωπίσουμε ;

• Πόνο: Γενικευμένο , περιοχικό, εντοπισμένο, σπλαγχνικό η σωματικό
• Άλλες σωματικές διαταραχές: δυσκαμψία, κόπωση, διαταραχές ύπνου,
• Συμπεριφορικές διαταραχές: άγχος, κατάθλιψη, απόσυρση
• Γνωσιακές διαταραχές: μνήμης, συγκέντρωσης, προσοχής

Η ινομυαλγία ,κλείνοντας, είναι μια κατάσταση η οποία δυσχεραίνει πολύ την καθημερινότητα του ασθενούς είτε εξαιτίας του πόνου είτε λόγω των υπολοίπων εκδηλώσεων (συμπτωμάτων) της. Ο ιατρός οφείλει να δώσει μεγάλη προσοχή στον ασθενή και τα συμπτώματα τα οποία θα του αναφέρει ώστε πρωτίστως να μην του δημιουργήσει κάποιο επιπλέον πρόβλημα και να φύγει από το ιατρείο του ανακουφισμένος.

 «Ωφελέειν η μη βλάπτειν»